Sapanca Gölü havzasında planlanan Yıldız Demir Çelik’e ait çelikhane-haddehane projesi, çevre ve yaşam savunucularının tepkisini çekti. Kocaeli Çevre ve Yaşam Platformu, gölün mevcut su stresi altında olduğunu vurgulayarak projeye karşı kapsamlı bir açıklama yaptı ve “Sapanca Gölü ticari bir girdi değil, milyonların yaşam hakkıdır” mesajını verdi.
İÇME SUYU GÜVENLİĞİ RİSK ALTINDA
Açıklamada, Sapanca Gölü’nün Sakarya ve Kocaeli’nin ortak ve kritik içme suyu kaynağı olduğu hatırlatıldı. Resmi verilere göre göle gelen yıllık ortalama akımın 185 hektometreküp olduğu, bunun 67,3 hektometreküp’ünün Sakarya’ya, 30 hektometreküp’ünün Kocaeli’ye içme suyu olarak verildiği belirtildi. Sanayi amaçlı çekimlerin de sürdüğü kaydedilirken, ağır sanayi yatırımlarının su bütçesi üzerindeki baskıyı artıracağına dikkat çekildi.
SU KULLANIMI VE ŞEFFAFLIK ELEŞTİRİSİ
Platform, Yıldız Demir Çelik’in fiili su çekim miktarlarının kamuoyuna açık ve doğrulanabilir şekilde paylaşılmadığını ifade etti. Projeye ilişkin ÇED belgelerinde yer alan verilerde, soğutma sistemleri için saatte 400 metreküp devridaim debisi ve soğutma kulelerinden atmosfere günlük 9.600 metreküp su buharı kaybı öngörüldüğü; bunun yaklaşık 3,5 hektometreküp/yıl ek su tüketimi baskısı anlamına geldiği vurgulandı.
“ACİL ÖNLEM” UYARISI
Açıklamada, Sapanca Gölü’nün su seviyesinin tarihsel dip seviyelere gerilediği, resmi kaynaklarda dahi içme suyunda sorun yaşanmaması için olağanüstü tedbirlerin tartışıldığı hatırlatıldı. Bilim insanlarının “çok acil önlem” çağrısı yaptığına dikkat çekilerek, bu koşullarda havzaya yeni ve su-yoğun ağır sanayi yatırımı yapılmasının geri dönülmez sonuçlar doğurabileceği belirtildi.
BAŞKAN BÜYÜKAKIN’A ÇAĞRI
Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın’a da çağrıda bulunan platform, kaygıları yatıştırmaya yönelik açıklamalar yerine bilimsel sorumluluk ve tam şeffaflık talep etti. Projenin su kullanımı ve çevresel etkilerine dair tüm verilerin kamuoyuyla paylaşılması istendi.
TALEPLER SIRALANDI
Kocaeli Çevre ve Yaşam Platformu, Sapanca Havzası için şu talepleri dile getirdi:
- Göl iyileşene kadar yeni su-yoğun ağır sanayi yatırımlarına moratoryum uygulanması.
- Havzadaki tüm büyük kullanıcıların su tahsisleri ve çekim verilerinin şeffaf şekilde açıklanması.
- İçme suyu ve ekosistemin önceliklendirilmesi, ekolojik su ihtiyacının bağlayıcı hale getirilmesi.
- Sanayi için alternatif su kaynaklarının zorunlu planlanması.
- Üniversiteler, meslek odaları ve STK’ların yer alacağı bağımsız bir Sapanca Havzası Bilim Kurulu oluşturulması.
Platform adına açıklamayı yapan Hayriye Demiralp, Sapanca Gölü’nün suyunun ticari bir meta değil, milyonların yaşam hakkı olduğunu vurgulayarak, krizin derinleşmemesi için projeye ilişkin kararların yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu.